İş Mahkemeleri Kanunu Uyarınca Arabulucuya Başvurma Zorunluluğu

25.10.2017 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu “Kanun” uyarınca işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurmak dava şartı olarak kabul edilmiştir. “Kanun” ile getirilen değişiklikler aşağıda bilgilerinize sunulmaktadır:

1. Arabulucuya başvurmak dava şartı haline gelmesi:

Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) madde 115’te “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.” denerek hakimin dava şartı eksikliğine re’sen bakabileceği ve dava şartı eksikliğini davanın her aşamasında nazara alarak davayı usulden reddedebileceği belirtilmiştir. Aynı şekilde “Kanun”’un 3. Maddesinin 2. Fıkrasının son cümlesinde “Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.” denerek davanın usulden reddedileceği belirtilmiştir. Ancak iş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili rücu davaları hakkında arabuluculuğun dava şartı sayılmayacağı belirtilmiştir.

2. Arabuluculuğa başvuru yeri:

Arabuluculuk başvurusu karşı tarafın, karşı taraf birden fazla ise bunlardan birinin yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna, arabuluculuk bürosu kurulmayan yerlerde ise görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne yapılır. Ayrıca arabuluculuk görüşmeleri, arabulucuyu görevlendiren arabuluculuk bürosunun bağlı bulunduğu adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonunun yetki alanı içinde yürütülür.

3. Arabuluculuk bürosunun yetkisi:

Arabulucu, arabuluculuk bürosunun yetkili olup olmadığını kendiliğinden nazara alamaz. Karşı taraf en geç ilk toplantıda arabuluculuk bürosunun yetkisine itiraz edebilir. Arabulucu, arabuluculuk bürosunun yetkili olup olmadığına karar veremez. Bu konuda karar verilebilmesi için arabulucu, dosyayı sulh hukuk mahkemesine gönderilmek üzere arabuluculuk bürosuna teslim eder. Bu konuda sulh hukuk mahkemesinin vermiş olduğu karar kesindir. Sulh hukuk mahkemesi harç almaksızın yetki hakkında inceleme yapar. Yetki itirazının kabulü halinde kararın tebliğinden itibaren bir hafta içerisinde yetkili büroya başvurulabilir. Yetki itirazının reddedilmesi halinde hukuk mahkemesi aynı arabulucuyu tekrar görevlendirir.

4. Arabulucunun başvuruyu değerlendirme süresi:

Arabulucu görevlendirildiği tarihten itibaren 3 hafta içerisinde başvuru hakkında karar verir. Bu süre arabulucu tarafından en fazla 1 hafta daha uzatılabilir.

5. Taraflardan birisinin ilk toplantıya katılmaması halinde:

Taraflardan birisi ilk arabuluculuk toplantısına katılmaz ve arabuluculuk faaliyeti bu nedenle sona ererse toplantıya katılmayan taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur. Ayrıca bu taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmez.

6. Taraflardan ikisinin de ilk toplantıya katılmaması halinde:

Her iki tarafın da ilk toplantıya katılmaması üzerine arabuluculuk faaliyeti sona ererse açılacak davalarda tarafların yaptıkları yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır.

7. Arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşmaları halinde:

Taraflar arabuluculuk faaliyeti sonucunda anlaşırlar ve dava yoluna başvurmazlarsa arabuluculuk ücreti Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesinin eki Arabuluculuk Ücret Tarifesinin İkinci Kısmına göre aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde karşılanır. İşe iade talebiyle yapılan görüşmelerde tarafların anlaşmaları durumunda, arabulucuya ödenecek ücretin belirlenmesinde işçiye işe başlatılmaması hâlinde ödenecek tazminat miktarı ile çalıştırılmadığı süre için ödenecek ücret ve diğer haklarının toplamı, Tarifenin İkinci Kısmı uyarınca üzerinde anlaşılan miktar olarak kabul edilir.

8. Asıl işveren – alt işveren ilişkisinin bulunması halinde:

Asıl işveren ve alt işveren ilişkisinin bulunması halinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurulduğunda anlaşmanın sağlanabilmesi için işverenlerin görüşmeye birlikte katılmaları ve iradelerinin aynı yönde olması gerekmektedir.

9. Arabuluculuk bürosuna başvurulması halinde zamanaşımı:

Zamanaşımı arabuluculuk bürosuna başvurulduğu andan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar durur ve hak düşürücü süre işlemez.

10. Arabuluculuk görüşmelerine katılabilecek kişiler:

Taraflar bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla görüşmelere katılabilirler. Buna ek olarak işverenin yazılı belgeyle yetkilendirdiği çalışanı da görüşmelere katılabilir.

11. Yürürlük:

“Kanun”’da arabuluculuğun düzenlendiği “Dava şartı olarak arabuluculuk” yan başlıklı 3. madde 01.01.2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

İş Mahkemeleri Kanunu Uyarınca Arabulucuya Başvurma Zorunluluğu

25.10.2017 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu “Kanun” uyarınca işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurmak dava şartı olarak kabul edilmiştir. “Kanun” ile getirilen değişiklikler aşağıda bilgilerinize sunulmaktadır:

1. Arabulucuya başvurmak dava şartı haline gelmesi:

Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) madde 115’te “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.” denerek hakimin dava şartı eksikliğine re’sen bakabileceği ve dava şartı eksikliğini davanın her aşamasında nazara alarak davayı usulden reddedebileceği belirtilmiştir. Aynı şekilde “Kanun”’un 3. Maddesinin 2. Fıkrasının son cümlesinde “Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.” denerek davanın usulden reddedileceği belirtilmiştir. Ancak iş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili rücu davaları hakkında arabuluculuğun dava şartı sayılmayacağı belirtilmiştir.

2. Arabuluculuğa başvuru yeri:

Arabuluculuk başvurusu karşı tarafın, karşı taraf birden fazla ise bunlardan birinin yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna, arabuluculuk bürosu kurulmayan yerlerde ise görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne yapılır. Ayrıca arabuluculuk görüşmeleri, arabulucuyu görevlendiren arabuluculuk bürosunun bağlı bulunduğu adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonunun yetki alanı içinde yürütülür.

3. Arabuluculuk bürosunun yetkisi:

Arabulucu, arabuluculuk bürosunun yetkili olup olmadığını kendiliğinden nazara alamaz. Karşı taraf en geç ilk toplantıda arabuluculuk bürosunun yetkisine itiraz edebilir. Arabulucu, arabuluculuk bürosunun yetkili olup olmadığına karar veremez. Bu konuda karar verilebilmesi için arabulucu, dosyayı sulh hukuk mahkemesine gönderilmek üzere arabuluculuk bürosuna teslim eder. Bu konuda sulh hukuk mahkemesinin vermiş olduğu karar kesindir. Sulh hukuk mahkemesi harç almaksızın yetki hakkında inceleme yapar. Yetki itirazının kabulü halinde kararın tebliğinden itibaren bir hafta içerisinde yetkili büroya başvurulabilir. Yetki itirazının reddedilmesi halinde hukuk mahkemesi aynı arabulucuyu tekrar görevlendirir.

4. Arabulucunun başvuruyu değerlendirme süresi:

Arabulucu görevlendirildiği tarihten itibaren 3 hafta içerisinde başvuru hakkında karar verir. Bu süre arabulucu tarafından en fazla 1 hafta daha uzatılabilir.

5. Taraflardan birisinin ilk toplantıya katılmaması halinde:

Taraflardan birisi ilk arabuluculuk toplantısına katılmaz ve arabuluculuk faaliyeti bu nedenle sona ererse toplantıya katılmayan taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur. Ayrıca bu taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmez.

6. Taraflardan ikisinin de ilk toplantıya katılmaması halinde:

Her iki tarafın da ilk toplantıya katılmaması üzerine arabuluculuk faaliyeti sona ererse açılacak davalarda tarafların yaptıkları yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır.

7. Arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşmaları halinde:

Taraflar arabuluculuk faaliyeti sonucunda anlaşırlar ve dava yoluna başvurmazlarsa arabuluculuk ücreti Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesinin eki Arabuluculuk Ücret Tarifesinin İkinci Kısmına göre aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde karşılanır. İşe iade talebiyle yapılan görüşmelerde tarafların anlaşmaları durumunda, arabulucuya ödenecek ücretin belirlenmesinde işçiye işe başlatılmaması hâlinde ödenecek tazminat miktarı ile çalıştırılmadığı süre için ödenecek ücret ve diğer haklarının toplamı, Tarifenin İkinci Kısmı uyarınca üzerinde anlaşılan miktar olarak kabul edilir.

8. Asıl işveren – alt işveren ilişkisinin bulunması halinde:

Asıl işveren ve alt işveren ilişkisinin bulunması halinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurulduğunda anlaşmanın sağlanabilmesi için işverenlerin görüşmeye birlikte katılmaları ve iradelerinin aynı yönde olması gerekmektedir.

9. Arabuluculuk bürosuna başvurulması halinde zamanaşımı:

Zamanaşımı arabuluculuk bürosuna başvurulduğu andan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar durur ve hak düşürücü süre işlemez.

10. Arabuluculuk görüşmelerine katılabilecek kişiler:

Taraflar bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla görüşmelere katılabilirler. Buna ek olarak işverenin yazılı belgeyle yetkilendirdiği çalışanı da görüşmelere katılabilir.

11. Yürürlük:

“Kanun”’da arabuluculuğun düzenlendiği “Dava şartı olarak arabuluculuk” yan başlıklı 3. madde 01.01.2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir.